Vaste of variabele hypotheekrente: wat past bij u?

Vaste hypotheekrente: zekerheid over uw maandlasten

Met een vaste hypotheekrente staat uw rentevergoeding voor een afgesproken periode vast: 5, 10, 15, 20 of 30 jaar. Uw bruto maandlast is gedurende die periode precies bekend, ongeacht wat de ECB of de kapitaalmarkt doet.

Voordelen van een vaste rente:

• Zekerheid en voorspelbaarheid in uw maandbudget.
• Bescherming tegen rentestijgingen.
• Gemakkelijker te plannen rondom andere grote uitgaven.

Het nadeel: doorgaans betaalt u een premie voor die zekerheid. Hoe langer de rentevastperiode, hoe hoger de rente. En stijgen de marktrentes niet, dan heeft u voor niets meer betaald dan bij een variabele rente.

Variabele hypotheekrente: flexibiliteit en risico

Een variabele hypotheekrente wordt periodiek — meestal elk kwartaal of halfjaar — herzien op basis van de actuele marktomstandigheden. Als de ECB de rentes verlaagt of de swaprente daalt, profiteert u automatisch van een lagere maandlast.

Voordelen van een variabele rente:

• Startpunt is vrijwel altijd lager dan de vaste rente voor dezelfde looptijd.
• Daalt de rente, dan daalt uw maandlast mee.
• Geen of beperkte boeterente bij extra aflossingen of voortijdig beëindigen.

Het risico is evident: stijgt de rente, dan stijgt ook uw maandlast. In extreme gevallen kan dat honderden euro's per maand schelen bij een gemiddelde hypotheek.

De Nederlandse markt: overwegend vast

Bijna 95% van de Nederlandse hypotheken heeft een vaste rentevastperiode van minimaal vijf jaar. Dat is internationaal gezien uitzonderlijk hoog. Verklaring: Nederlandse huishoudens waarderen financiële zekerheid en de meeste banken prijzen de vaste rente historisch aantrekkelijk ten opzichte van variabel.

Ter vergelijking: in het Verenigd Koninkrijk en België is het aandeel kortlopende of variabele hypotheken aanzienlijk groter, wat de kwetsbaarheid voor rentestijgingen eveneens groter maakt.

Wanneer is een variabele rente toch interessant?

Een variabele rente kan zinvol zijn als:

• U op korte termijn verwacht extra af te lossen of de woning te verkopen.
• U een relatief laag hypotheekbedrag heeft en de renteschommeling goed kunt opvangen.
• De rentecurve sterk invers is: korte rentes zijn dan hoger dan lange — zeldzaam, maar het komt voor.
• U actief de rentemarkten volgt en bereid bent op het juiste moment over te stappen.

Rentecurve: wat zegt de markt?

De rentecurve toont het verschil tussen korte en lange rentes. Normaal is de lange rente hoger (positieve curve): beleggers eisen een compensatie voor het langer vastzetten van kapitaal. In een vlakke of inverse curve is dat verschil klein of omgekeerd.

Voor hypotheekbeslissingen is de spread tussen variabel en 10 of 20 jaar vast het meest relevant. Is die spread klein — zeg 0,3 tot 0,4 procentpunt — dan biedt een lange rentevastperiode relatief veel zekerheid voor weinig extra kosten.

De actuele rentespread (verschil variabel vs 10 jaar vast) in Nederland bedraagt circa 0,4 procentpunt. Historisch is dat laag.

Welke keuze past bij uw situatie?

Er is geen universele formule, maar er zijn vuistregels:

• Zekerheid boven flexibiliteit: kies voor 10 of 20 jaar vast.
• Woning kopen voor korte termijn (< 7 jaar): variabel of 5 jaar vast kan lonen.
• Verwachting van rentedaling: variabel of kortere rentevastperiode.
• NHG-hypotheek: de vaste rente is met NHG al relatief goedkoop — lang vastzetten is dan aantrekkelijk.

Een onafhankelijk AFM-adviseur vergelijkt alle mogelijkheden op basis van uw persoonlijke situatie en maakt de scenario's inzichtelijk met echte cijfers.