Methodologie en bronnen — hoe wij de hypotheekrente meten

Correctie van de reeksen op 11 september 2026

Bij controle van de bronmetadata bleek dat eerder gebruikte seriecodes niet overeenkwamen met de vermelde rentevastcategorieën. Een samengestelde hypotheekindicator was aangeduid als 5–10 jaar; een reeks voor andere leningen was aangeduid als langer dan tien jaar. We hebben de historische cijfers, grafieken en daarop gebaseerde berekeningen gecorrigeerd. Ook zijn vaste op- en afslagen voor afzonderlijke rentevastperiodes verwijderd.

Oudere kopieën of screenshots kunnen daarom afwijken. De juiste productcode is A2C (woningleningen); de volgende code bepaalt de rentevastcategorie. A2D staat voor andere leningen en hoort niet in deze hypotheekvergelijking.

De vier officiële hypotheekcategorieën

Bron: ECB MIR, Nederlandse banken binnen het MFI-rapportagekader, nieuwe woningleningen aan huishoudens en instellingen zonder winstoogmerk ten behoeve van huishoudens. Het gaat om de overeengekomen geannualiseerde rente (AAR/NDER), geen jaarlijks kostenpercentage inclusief alle bijkomende kosten. Nieuwe productie kan ook heronderhandelde contracten omvatten; dit zijn niet de rentelasten van alle bestaande hypotheken.

Voor vergelijkbaarheid gebruiken we de gemeenschappelijke dekking vanaf januari 2003. Laatste waarneming in onze hypotheekreeksen: juli 2026. Sommige korte categorieën zijn bij de bron ook vóór 2003 beschikbaar. We mengen die niet met andere producten en vullen ontbrekende jaren niet met schattingen.

De categorie langer dan vijf tot en met tien jaar is niet exact hetzelfde als een tienjaarscontract. Langer dan tien jaar omvat onder meer vijftien, twintig en dertig jaar. Variabel en tot en met één jaar bevat zowel variabele als korte vaste contracten. Vergelijkbare persoonlijke offertes moeten dezelfde aflosvorm, lening, woningwaarde en NHG-status hebben.

Gemiddelden, verschillen en maandlasten

Een jaargemiddelde is bij ons het rekenkundige gemiddelde van de beschikbare maandwaarden. Het lopende jaar is onvolledig. Wij herwegen die maanden niet met de omvang van de nieuwe leningen. Het minimum en maximum zijn maandstanden binnen de geselecteerde periode, geen laagste of hoogste bankofferte ooit.

Een verschil van 4% naar 3% is een daling van één procentpunt. Dat is iets anders dan een daling van één procent. De onderlinge verschillen tussen categorieën zijn geen bankopslagen: samenstelling van leningen en rentevastperiodes spelen ook mee.

De annuïtaire maandlast volgt uit A = P × i / (1 − (1 + i)⁻ⁿ), met P als schuld, i als jaarrente gedeeld door twaalf en n als aantal maanden. Bij nul rente is de termijn P/n. Voorbeelden zijn bruto, zonder fiscale aftrek, advies, verzekering of overige kosten. Een gelijke rente gedurende de gehele looptijd is een rekenscenario; na een kortere rentevastperiode is de vervolgrente onbekend.

Inflatie en rente: dezelfde maanden vergelijken

Wij gebruiken de Nederlandse geharmoniseerde consumentenprijsindex HICP van Eurostat via de ECB. Sinds februari 2026 vervangt de ECB-dataset HICP de oude dataset ICP; de huidige indexbasis is 2025 = 100. Het gaat niet om de nationale CBS-CPI. De HICP-cijfers voor augustus 2026 zijn bij de bron voorlopig. De bronreeksen zijn HICP-index en gepubliceerde inflatie op jaarbasis.

De benaderde reële rente is nominale rente min inflatie over dezelfde waarnemingsmaanden. Dit is een terugkijkende koopkrachtvergelijking, geen voorspelling van inflatie over de hypotheeklooptijd en geen korting op uw maandbetaling. Waar een overeenkomstige inflatiewaarde ontbreekt, tonen we geen afgeleide reële rente.

Referentierentes en woningprijzen

Euribor-maandgemiddelden komen uit ECB FM. ECB-beleidsrentes tonen we als maandultimo, berekend uit de gepubliceerde dagstanden over voltooide maanden. Een jaargemiddelde daarvan is een gemiddelde van maandultimostanden. Voor de herfinancieringsrente gebruiken we ook de historische minimuminschrijvingsrente uit de periode van variabele tenders. Euribor is geen hypotheekrente; we voegen geen algemene bankopslag toe.

Voor bestaande koopwoningen gebruiken we CBS StatLine 85773NED: prijsindex 2020 = 100, verkopen en gemiddelde verkoopprijs. Een gemiddelde verkoopprijs verandert ook door welke woningen verkocht worden; de prijsindex corrigeert voor samenstelling. Een jaarprijs op deze website weegt de maandprijzen met de aantallen transacties.

De Europese vergelijking gebruikt Eurostat prc_hpi_q, totale aankopen, index 2015 = 100. NHG-bedragen worden getoetst aan de publicaties van NHG. Verwachtingen en voorbeeldscenario’s zijn geen officiële ramingen van deze instellingen.

Actualiteit, correcties en commerciële verwijzingen

Broncontrole: 11 september 2026. Peildata staan afzonderlijk bij de cijfers. Statistische bronnen kunnen oudere waarden herzien; nieuwe downloads kunnen daarom ook het verleden veranderen. Onvolledige of verkeerd gelabelde bronreeksen worden niet stilzwijgend vervangen door een ander product.

Deze website geeft algemene informatie en verstrekt zelf geen persoonlijk hypotheekadvies. Via commerciële links kunt u naar een partner gaan; wij kunnen een vergoeding ontvangen bij een geschikte aanvraag. Controleer de dienstverlening en eventuele advieskosten bij die partij. Een klik is nog geen aanvraag of afgesloten hypotheek.

Een fout gevonden? Meld de pagina, het cijfer en de bron via contact. U kunt de volledige reeks ook vergelijken op historische hypotheekrente of de actuele cijfers bekijken.