Tarief checken

Records · ECB / De Nederlandsche Bank

Laagste en hoogste hypotheekrente ooit

De uitersten van de Nederlandse hypotheekrente, met maand en jaar erbij. Alle standen komen uit de officiële maandreeks van de ECB voor Nederland, die in 2003 begint en tot juni 2026 doorloopt. Waar het interessant wordt: het goedkoopste moment om te lenen was niet het jaar met de laagste rente.

De volledige reeks, met de records erin

2,00%3,00%4,00%5,00%jan 2003sep 2007mei 2012feb 2017okt 2021jun 2026

Bron: ECB MIR / De Nederlandsche Bank · Laatst bijgewerkt: · Maandgemiddelden 5–10 jaar vast

Records per looptijdcategorie

De ECB publiceert Nederlandse hypotheekrentes in looptijdcategorieën, niet per exacte rentevastperiode. Elke categorie heeft haar eigen records — en die vallen niet in hetzelfde jaar.

CategorieLaagstWanneerHoogstWanneer
5–10 jaar vast1,65%september 20215,63%oktober 2008
Meer dan 10 jaar vast1,72%juni 20215,82%november 2023
1–5 jaar vast (2000–2002)8,03%november 20019,27%september 2000
Reële rente (5–10 jaar vast min inflatie)-14,21%september 20225,09%juli 2009
Euribor 3 maanden (referentie)-0,58%december 20215,11%oktober 2008

Bron: ECB Data Portal (MIR / FM / HICP) · Laatst bijgewerkt: · Maandstanden, geen jaargemiddelden

Waarom de hoogste rente niet in hetzelfde jaar viel

Voor 5–10 jaar vast ligt het record in oktober 2008, midden in de kredietcrisis. Voor rentevastperiodes langer dan tien jaar valt de piek in november 2023 — jaren later. Dat verschil is geen meetfout maar het gevolg van twee verschillende oorzaken.

In 2008 was het probleem het wantrouwen tussen banken. De interbancaire markt zat op slot en wie geld ophaalde om hypotheken te financieren, betaalde een forse risicopremie. Die premie kwam in de tarieven terecht, terwijl de onderliggende langetermijnrente juist al aan het dalen was.

In 2023 was het omgekeerd: de risicopremies waren normaal, maar de langetermijnrente zelf stond hoog doordat de ECB haar beleidsrente in recordtempo had verhoogd om de inflatie te bestrijden. Voor wie twintig of dertig jaar wilde vastzetten, was dat het duurste moment van de hele reeks.

Het goedkoopste moment was niet het jaar met de laagste rente

De laagste nominale rente stond in september 2021 op 1,65%. Toch was dat niet het gunstigste moment om schuld te hebben. Daarvoor moet je de inflatie meerekenen: die holt de reële waarde van een hypotheekschuld uit.

Gemeten in reële rente — nominale rente min inflatie — ligt het dieptepunt in september 2022, op -14,21%. Dat is een ander jaar dan het nominale record, en het verschil zit volledig in de inflatie. Bij een negatieve reële rente kromp de schuld in koopkracht sneller dan er rente over werd betaald.

Dat verklaart een schijnbare tegenstrijdigheid uit de renteschokjaren: het percentage op het contract was hoger dan in de jaren ervoor, maar de inflatie was zo hoog dat de reële last voor bestaande schuldenaren juist lichter werd. Voor wie op dat moment moest afsluiten gold dat natuurlijk niet — die kreeg de hoge nominale rente en zag de inflatie daarna afkoelen.

Wat de records betekenen op een hypotheek van € 300.000

Percentages blijven abstract. Onderstaande tabel rekent dezelfde lening — annuïtair, dertig jaar, € 300.000 — door tegen de drie standen die het meest zeggen.

RenteniveauRenteBruto maandlastVerschil met de laagste stand
Laagste stand ooit (september 2021)1,65%€ 1.057
Laatst gepubliceerd (juni 2026)3,71%€ 1.383+€ 325
Hoogste stand (oktober 2008)5,63%€ 1.728+€ 671

Bruto maandlast van een annuïteitenhypotheek: rente en aflossing samen, zonder hypotheekrenteaftrek en zonder bijkomende kosten. Rekenvoorbeeld op basis van officiële marktgemiddelden, geen aanbod. Uw eigen tarief hangt af van looptijd, verhouding tussen lening en woningwaarde, NHG en inkomen.

De laagste rente kwam met de hoogste prijs

Een lage rente klinkt als goed nieuws voor wie een huis wil kopen, maar de rente is maar de helft van de rekening. In september 2021, bij de laagste rente ooit, lag de gemiddelde verkoopprijs van een Nederlandse woning op € 405.165. Bij de laatste stand van 3,71% is dat € 496.235.

Dat is precies het mechanisme waar economen op wijzen: als lenen goedkoper wordt maar het aantal woningen niet groeit, komt het voordeel grotendeels in de vraagprijs terecht in plaats van in de maandlast van de koper. Wie de rente van een jaar wil beoordelen, moet de prijs van datzelfde jaar ernaast leggen — en dat doen wij op elke jaarpagina.

Bron: CBS — Bestaande koopwoningen; verkoopprijzen · Laatst bijgewerkt: · Gemiddelde verkoopprijs in de genoemde maanden

Veelgestelde vragen

Wat is de laagste hypotheekrente ooit in Nederland?
In de doorlopende ECB/DNB-reeks vanaf 2003 is de laagste maandstand voor 5–10 jaar vast 1,65%, bereikt in september 2021. Voor rentevastperiodes langer dan tien jaar was het dieptepunt 1,72% in juni 2021. In de jaren zeventig en tachtig lag de rente in Nederland in de dubbele cijfers, maar voor die periode bestaat geen geharmoniseerde maandreeks die vergelijkbaar is met deze cijfers.
Wat is de hoogste hypotheekrente in deze reeks?
5,63% voor 5–10 jaar vast, in oktober 2008 — tijdens de kredietcrisis. Opvallend: de categorie langer dan tien jaar vast piekte later, op 5,82% in november 2023, dus ná de crisis van 2008.
Wanneer steeg de hypotheekrente het snelst?
De scherpste stijging over twaalf maanden was 1,85 procentpunt: van 1,67% in februari 2022 naar 3,52% in februari 2023. Dat is de renteschok die volgde op de inflatiegolf en de snelste verhogingscyclus uit het bestaan van de ECB.
Wanneer was lenen echt het goedkoopst, gecorrigeerd voor inflatie?
Niet in het jaar van de laagste nominale rente. De laagste reële rente — nominale rente min inflatie — was -14,21% in september 2022. Een negatieve reële rente betekent dat de inflatie de schuld sneller uitholde dan er rente over werd betaald: rekenkundig het gunstigste moment om schuld te hebben, ook al stond er een hoger percentage op het contract.
Hoeveel verschil maakt dat op een hypotheek van € 300.000?
Bij een annuïteitenhypotheek van € 300.000 over dertig jaar is de bruto maandlast op de laagste stand ooit circa € 1.057 en op de hoogste circa € 1.728 — een verschil van € 671 per maand voor exact dezelfde lening. Over dertig jaar loopt dat op tot € 241.497. Rekenvoorbeeld, geen aanbod.
Waarom begint deze reeks in 2003 en niet eerder?
De ECB publiceert haar geharmoniseerde statistiek voor Nederlandse hypotheekrentes met de huidige looptijdindeling vanaf 2003. Voor 2000 tot 2002 bestaat een reeks met een andere looptijdcategorie (1–5 jaar vast), die niet één-op-één vergelijkbaar is. Cijfers van vóór 2000 zijn niet als consistente maandreeks beschikbaar; die staan in ons overzicht in een langer perspectief.

Let op: Indicatieve tarieven, niet bindend. Werkelijke rente afhankelijk van persoonlijke situatie.